Trong bức ảnh mới nhất, các bạn thấy Ngọ – một chú ngựa bảnh bao, hùng dũng bước vào cánh cửa vòm cong của một tòa nhà cổ kính. Đó không phải là một tòa lâu đài ở trời Âu, mà chính là Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền – biểu tượng thương mại sầm uất và lâu đời bậc nhất của Thủ đô.
Đối với thế hệ Gen Z, đây là nơi check-in sang chảnh. Nhưng với Ngọ và thế hệ ông bà, cha mẹ chúng ta, ba chữ “Bách-hóa-tổng” (cách gọi tắt thân thương) chứa đựng cả một bầu trời ký ức thời bao cấp.
1. Lịch sử hình thành Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền: Từ Godard đến biểu tượng Thủ đô
Để hiểu về giá trị của nơi này, Ngọ phải lật lại những trang sử cũ.
- Tiền thân (Thời Pháp thuộc): Tòa nhà này được xây dựng vào năm 1901 – 1902 bởi người Pháp. Khi đó nó có tên là Nhà Godard (Grands Magasins Réunis). Đây là xưởng chế tác và thương mại cao cấp chỉ phục vụ cho giới quan lại Pháp và người giàu Việt Nam thời bấy giờ.
- Giai đoạn đổi tên: Sau ngày Giải phóng Thủ đô (1954), đến khoảng năm 1960, tòa nhà được đổi tên thành Cửa hàng Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền. Từ đây, nó trở thành cửa hàng quốc doanh lớn nhất miền Bắc, niềm tự hào của ngành thương nghiệp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
2. Vị trí “Đất Vàng” độc nhất vô nhị của Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền
Không nơi nào ở Hà Nội có vị trí đắc địa như Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền. Tòa nhà nằm ngay ngã tư giao cắt giữa phố Tràng Tiền và phố Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm.
- Mặt chính hướng ra Hồ Gươm xanh mát.
- Kế bên là Nhà hát Lớn và các công trình kiến trúc Pháp cổ. Chính vị trí này đã biến nó thành “trái tim” thương mại, nơi mà bất cứ ai ra Hà Nội cũng phải ghé thăm một lần cho biết “mùi phố thị”.
3. Ký ức thời bao cấp: Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền bán những gì?
Ngày xưa, được Ngọ hay bố mẹ dẫn đi Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền là một phần thưởng lớn. Không khí bên trong luôn tấp nập, chen chúc nhưng đầy háo hức.
Những mặt hàng “huyền thoại”
Thời ấy hàng hóa khan hiếm, Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền là nơi duy nhất bày bán đủ thứ trên đời mà các cửa hàng mậu dịch nhỏ không có:
- Hàng thiết yếu: Xà phòng 72%, vải phin nõn, khăn mặt, kem đánh răng Hynos…
- Hàng “xa xỉ”: Những chiếc xe đạp Phượng Hoàng, xe đạp Peugeot cá vàng, hay những chiếc đài radio, quạt tai voi Liên Xô.
- Đồ cưới hỏi: Ngày xưa, đám cưới nào mà sắm được chăn con công, gối đôi, phích nước Rạng Đông từ Bách hóa Tràng Tiền thì “oách” nhất xóm.
Văn hóa xếp hàng và Tem phiếu
Ký ức sâu đậm nhất của Ngọ về Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền chính là cảnh xếp hàng. Người dân cầm tem phiếu, sổ gạo, xếp hàng dài dằng dặc từ tờ mờ sáng. Dù vất vả, nhưng khi mua được món đồ ưng ý gói trong tờ giấy báo cũ, ai nấy đều nâng niu như báu vật.
4. Sự lột xác: Từ Bách hóa bao cấp đến Tràng Tiền Plaza ngày nay
Năm 1993, tòa nhà xuống cấp và được dỡ bỏ. Đến năm 1999, nó được xây dựng lại và khai trương vào năm 2002 với tên gọi mới: Tràng Tiền Plaza.
Dù không còn cái tên Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền mộc mạc ngày xưa, nhưng hồn cốt của nó vẫn còn đó.
- Kiến trúc: Vẫn giữ phong cách Pháp sang trọng, hào hoa.
- Mặt hàng: Thay vì xà phòng, vải vóc bao cấp, nay là nơi hội tụ của các thương hiệu xa xỉ thế giới như Louis Vuitton, Dior, Rolex…
Lời kết của Ngọ
Hình ảnh chú Ngọ hùng dũng bước vào Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền như một sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại. Dù vật đổi sao dời, nơi đây vẫn mãi là chứng nhân lịch sử, lưu giữ những kỷ niệm đẹp đẽ nhất của người Hà Nội về một thời gian khó nhưng ấm áp tình người.
Nếu có dịp lên bờ Hồ, bạn hãy thử đứng lại ở ngã tư này, nhắm mắt lại và tưởng tượng về một thời tem phiếu ngày xưa nhé!
Leave a Reply